MỤC LỤC
Chương II: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NỘI DUNG ĐỀ TÀI KHOA HỌC 7
Chương III - GIẢI PHÁP THỰC HIỆN : 8
1/ Phải gây hứng thú cho học sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần giới
thiệu đề mục mới: 8
2/ Trong q trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực, chủ
động sáng tạo của học sinh nhằm gây hứng thú học tập cho các em 8
3/ Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học: 8
4/Trong q trình giảng dạy cần đưa vào một số trò chơi vừa nâng cao hiệu
quả bài học, vừa tạo hứng thú cho học sinh 13
5/ Giáo viên phải biết sử dụng phương tiện dạy học như một yếu tố gây
xúc cảm 13
6/Thường xun củng cố và phát triển hứng thú của học sinh trong giờ học
âm nhạc 14
7/ Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trường để học sinh được
xem, được nghe đuựơc thể hiện và bình luận : 14
KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM 14
QUA Q TRÌNH GIẢNG DẠY: 14
1. Kết quả đạt được: 14
2. Bài học kinh nghiệm 15
PHẦN III - KẾT LUẬN 16
PHẦN I - PHẦN MỞ ĐẦU
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục phổ thơng nói chung và mục tiêu tầm quan
trọng của mơn học âm nhạc nói riêng.
Giáo dục phổ thơng nhằm giáo dục học sinh phát triển tồn diện, khơng
những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hố mà còn phát huy năng lực cảm
thụ âm nhạc và những năng khiếu khác.
1
- Xuất phát từ đặc trưng bộ mơn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự hứng
thú cao.
- Xuất phát từ u cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích
cực chủ động sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều kiện khắc
phục khó khăn tiếp nhận kiến thức mới.
- Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 8 là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động
ham thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho học
sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu quả.
- Từ thực tiễn giảng dạy cũng như thực tiễn của học sinh nơng thơn ít có
điều kiện để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu giáo viên tạo được hưng thú
trong giảng dạy và học tập sẽ giúp cho học sinh say mê học tập.
- Từ những lý do nói trên, bản thân tơi nhận thấy việc gây hứng thú cho học
sinh trong học tập âm nhạc là một trong những giải pháp hết sức quan trọng
trong việc nâng cao chất lượng trong việc dạy và học. Vì vậy nó là động lực
giúp tơi đi sâu nghiên cứu đúc rút kinh nghiệm này.
1/ LÝ do chän ®Ị tµi:
¢m nh¹c lµ bé m«n nghƯ tht dïng ©m thanh vµ nhÞp ®iƯu ®Ĩ diƠn t¶ t tưởng
t×nh c¶m cđa con ngêi, nó xt hiƯn tõ rÊt l©u ®êi vµ g¾n bã mËt thiÕt víi con ngời
cho ®Õn hÕt cc ®êi, Âm nhạc cã tÝnh trun c¶m trùc tiÕp, bao gåm c¶ ©m thanh
cđa giäng h¸t vµ ©m thanh cđa c¸c lo¹i nh¹c cơ. Loµi ngêi ®· s÷ dơng ©m nh¹c nh
mét ph¬ng tiƯn ®Ĩ lµm cho ®êi sèng tinh thÇn phong phó, gãp phÇn c¶i thiƯn vµ
n©ng cao chÊt lỵng cc sèng. ¢m nh¹c ®em ®Õn cho con ngêi nh÷ng kho¸i c¶m
thÈm mü, kh¶ n¨ng trun b¸ cđa ¢m nh¹c hÕt søc réng lín.
2
M«n ¢m nh¹c ë trêng THCS bước đầu hình thành cho HS sù hiĨu biÕt vµ
n¨ng lùc c¶m thơ ¢m nh¹c. Mn ®¹t ®ỵc ®iỊu nµy th× ngêi gi¸o viªn ph¶i híng
dÉn, gi¶ng d¹y, tỉ chøc cho c¸c em ho¹t ®éng häc tËp tèt c¶ ba ph©n m«n trong
ch¬ng tr×nh ¢m nh¹c ë trêng THCS, ®ã lµ häc h¸t, Nh¹c lÝ - TËp ®äc nh¹c vµ ¢m
nh¹c thêng thøc.
* Lý do khách quan: Víi c¬ së vËt chÊt, thiÕt bÞ d¹y häc cđa bé m«n ¢m
nh¹c ®ỵc trang bÞ ë ®¹i ®a sè c¸c trêng THCS nh hiƯn nay sẽ chØ ®đ ®¶m b¶o ®ỵc
yªu cÇu cÇn thiÕt khi d¹y hai ph©n m«n: H¸t nh¹c, Nh¹c lÝ - T§N theo ph¬ng ph¸p
míi. Riªng ph©n m«n ¢m nh¹c thêng thøc th× thiÕt bÞ phơc vơ cho ph©n m«n nµy
cßn qu¸ Ýt, trong lóc ®ã, ®Ĩ d¹y tèt ph©n m«n nµy ®¹t hiƯu qu¶ th× cÇn ph¶i cã ®Çy
®đ c¸c thiÕt bÞ nh: m¸y nghe nh×n, tranh ¶nh minh hoạ về các câu chuyện, về
các nhạc só…MỈt kh¸c gi¸o viªn mn t×m hiĨu thªm c¸c th«ng tin t liƯu ngoµi
s¸ch gi¸o khoa cđa bé m«n ®Ĩ giíi thiƯu cho c¸c em th× tµi liƯu vỊ ¢m nh¹c l¹i
qu¸ nghÌo nµn. V× vËy khi d¹y ph©n m«n nµy gi¸o viªn thêng hay d¹y chay.
* Lý do chủ quan:
- Tríc nh÷ng thùc tÕ ®ã, b¶n th©n t«i còng nh c¸c b¹n bÌ ®ång nghiƯp cã nhiỊu
b¨n kho¨n, tr¨n trë ph¶i lµm thÕ nµo ®Ĩ dùa trªn c¬ së c¸c thiÕt bÞ d¹y ë trêng rÊt
h¹n chÕ mµ m×nh vÉn cã thĨ thù hiƯn ®ỵc giê häc ¢m nh¹c thêng thøc cho HS ®¹t
®ỵc kÕt qu¶ tèt, tr¸nh ®ỵc sù nhµm ch¸n cho c¸c em khi häc ph©n m«n nµy.
- Trong thùc tÕ, trong giê häc m«n ©m nh¹c ®¹i ®a sè häc sinh ít ham häc
ph©n m«n TËp ®äc nh¹c vµ ph©n m«n ¢m nh¹c thêng thøc, mµ chØ thÝch häc ph©n
m«n häc h¸t. Do ít ham häc, cho nªn khi häc néi dung nµy c¸c em Ýt chó ý.
- §Ĩ cã ®ỵc giê d¹y ¢m nh¹c thêng thøc theo mong mn cđa m×nh, viƯc ®Çu
tiªn lµ chúng ta lùa chän c¸c ph¬ng ph¸p phï hỵp víi ph©n m«n, vµ ph¶i tÝnh ®Õn
kh¶ n¨ng cđa b¶n th©n, ®iỊu kiƯn cđa trêng, sau ®ã lµ viƯc lµm nh thÕ nµo ®Ĩ phèi
hỵp mét c¸ch hỵp lý, c¸c ph¬ng ph¸p vµ c¸c trang thiÕt bÞ ®ã cho phï hỵp víi tõng
tiÕt d¹y
- Víi nh÷ng lÝ do kh¸ch quan vµ chđ quan nh ®· ph©n tÝch ë trªn t«i m¹nh
d¹n chän ®Ị tµi “ ¸p dơng ph¬ng ph¸p míi ®Ĩ d¹y tèt ©m nh¹c 8 ë trêng THCS”
2/ Mơc ®Ých nghiªn cøu:
3
- M«n ©m nh¹c cã vÞ trÝ quan träng trong viƯc ph¸t triĨn toµn diƯn cđa HS
vỊ ®øc, trÝ, thĨ, mü . Nhng trªn thùc tÕ viƯc gi¶ng d¹y m«n häc nµy cho HS c¸c tr-
êng THCS nãi chung vµ c¸c trêng THCS hun Gia B×nh nãi riªng cßn nhiỊu bÊt
cËp. Qua nghiªn cøu chóng t«i mn kh¼ng ®Þnh tÇm quan träng cđa m«n häc
trong ch¬ng tr×nh THCS ®Ĩ tõ ®ã ®Ị xt ra nh÷ng kiÕn nghÞ vµ gi¶I ph¸p nh»m
n©ng cao hiƯu qu¶ gi¶ng d¹y cho m«n häc nµy.
3/ §èi tỵng, ph¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ ®èi tỵng kh¶o s¸t
a/ §èi tỵng nghiªn cøu: - Häc sinh líp 8
b/ Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu:
- Sù phèi hỵp c¸c ph¬ng ph¸p trong tiÕt häc lµ rÊt quan träng. Chóng ta ph¶i
lùa chän ph¬ng ph¸p cho tõng tiÕt häc cơ thĨ ,sư dơng, phèi hỵp c¸c ph¬ng ph¸p
®Ĩ ®¹t kÕt qu¶ cao nhÊt. Cã thĨ chia m«n ¢m nh¹c ra thµnh c¸c ph©n m«n sau:
+ Häc h¸t
+ TËp ®äc nh¹c
+ Nh¹c LÝ
+ ¢m nh¹c thêng thøc
- Trong qu¸ tr×nh thùc hiƯn ®Ị tµi chóng t«i ®· sư dơng c¸c ph¬ng ph¸p
nghiªn cøu nh: ph¬ng ph¸p ln khoa häc chđ nghÜa M¸c-Lªnin mµ trùc tiÕp lµ
chđ nghÜa duy vËt lÞch sư vµ chđ nghÜa duy vËt biƯn chøng.
C¸c ph¬ng ph¸p nh:
+ Ph¬ng ph¸p ®iỊu tra
+ Ph¬ng ph¸p quan s¸t
+ Ph¬ng ph¸p thèng kª
+ Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch vµ tỉng hỵp
®· ®ỵc chóng t«i vËn dơng chỈt chÏ trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ tr×nh bµy
®Ị tµi nµy.
4/ NhiƯm vơ, ph¹m vi vµ thêi gian thùc hiƯn:
a/ NhiƯm vơ:
- GV cÇn n¾m ch¾c kiÕn thøc cÇn trun ®¹t tíi HS
- T©m hut víi nghỊ
b/ Ph¹m vi vµ thêi gian thùc hiƯn
4
- §èi tỵng HS líp 8 trong trêng THCS Nh©n Th¾ng
- Häc kú I n¨m häc 2010-2011
5/ §ãng gãp vỊ mỈt khoa häc, kinh tÕ, x· héi cđa ®Ị tµi.
NÕu ®Ị tµi ®ỵc triĨn khai vµ thùc hiƯn tèt sÏ cã nh÷ng ®ãng gãp nhÊt ®Þnh:
- VỊ thùc tiƠn qu¶n lý, ®Ị tµi cho chóng ta thÊy thùc tr¹ng cđa viƯc d¹y häc
vµ häc m«n ©m nh¹c cđa häc sinh líp 8 c¸c trêng THCS. Qua ®ã thÊy ®ỵc tÝnh tÊt
u kh¸ch quan ph¶i tiÕn hµnh c¶i c¸ch, hoµn thiƯn ngn nh©n lùc vµ hƯ thèng
ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y m«n häc nµy.
- KÕt qu¶ nghiªn cøu cđa ®Ị tµi c¶ vỊ mỈt lý ln vµ thùc tiƠn cã thĨ gióp
c¸c trêng THCS cã thªm ngn tµi liƯu tham kh¶o ®Ị nghiªn cøu vµ ®a ra nh÷ng
gi¶i ph¸p cơ thĨ cho ®¬n vÞ m×nh. §ã lµ nh÷ng ®ãng gãp lỵi Ých tríc m¾t, vỊ l©u
dµi víi ®Ị tµi nµy sÏ lµ c¬ së t¹o tiỊn ®Ị vµ ®iỊu kiƯn thn lỵi cho viƯc n©ng cao
chÊt lỵng gi¶ng d¹y m«n ©m nh¹c.
PHẦN II - NỘI DUNG ĐỀ TÀI
Ch ¬ng I : c¬ së khoa häc cđa ®Ị tµi
1/ Cơ sở lý luận
Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn, âm nhạc đem đến những
khối cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần khơng thể thiếu trong cuộc sống
của con người.
Trong những năm qua, từ khi nước ta bước sang thế kỷ XXI, sự nghiệp giáo
dục đào tạo âm nhạc có điều kiện phát triển những bước cao hơn. Cho đến ngày
nay việc đưa âm nhạc vào học đường đã được chú trọng vì những lợi ích quan
trọng của nó trong việc giáo dục học sinh thành những con người tồn diện.
Bởi vậy việc dạy âm nhạc ở trường THCS nói chung và lớp 8 nói riêng mặc
dù khơng nhằm đào tạo các em thành những con người hoạt động nghệ thuật
chun nghiệp mà chủ yếu là giáo dục văn hố âm nhạc, làm cho các em u
thích nghệ thuật âm nhạc, hình thành ở học simh một tâm hồn trong sáng, một
5
thị hiếu âm nhạc lành mạnh, cách tư duy sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu
tình cảm nhanh nhẹn hoạt bát và sống vui tươi. Âm nhạc phát triển tối đa những
tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa tuổi học sinh, tạo điều để các
em hồn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ và thể chất, làm phong phú tình
cảm của lứa tuổi học trò.
Mặt khác qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho
tương lai đất nước. Đây là một mơn học còn rất mới mẻ khơng giống những
mơn học khác, mơn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phương
châm học vui- vui học. Vì vậy tạo cho các em say mê hứng thú học tập là rất
cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành
cơng, đặc biệt là đối với học sinh do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các em.
Nếu thích thú thì các em sẽ làm tốt, khi hoạt động nhận thức của học sinh dựa
trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở nên hào hứng, thoải mái và dễ dàng.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, ni dưỡng ở
các em lòng ham muốn chính đáng trong việc khơng ngừng vươn tới những đỉnh
cao của việc nắm kiến thức, ln tìm tòi học tập cái mới tích cực sáng tạo cái đã
học vào hoạt động thực tiễn.
Mơn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh. Âm nhạc bản
thân nó cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều người tạo cho các em hứng thú trong
học tập mơn âm nhạc khơng chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làm cho các
em vui tươi phấn khởi thoải mái về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ mơn âm nhạc, bản thân tơi nhận thấy đó là
một trong những yếu tố hết sức quan trọng
2/ Cơ sở thực tiễn
Học sinh lớp 8- đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý,
các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể hiện
giọng điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số em
6
đã tỏ ra khơng thích hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp vì
vậy việc tạo cho học sinh hứng thú trong học tập là một điều hết sức cần thiết.
Từ thực tế giảng dạy âm nhạc trong những năm qua tơi xin mạnh dạn trình bày
để các thầy, cơ và các bạn tham khảo
Chương II: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NỘI DUNG ĐỀ TÀI KHOA HỌC
Xuất phát từ sự thay đổi về mặt tâm sinh lý lứa tuổi và một số học sinh
còn xem mơn học âm nhạc là một mơn phụ, các em chỉ quan tâm đến mơn học
mà các em đã định hướng cho nghề nghiệp tương lai sau này nên một số học
sinh chưa thực sự hứng thú học.
Qua thời gian đi thực tế tại các trường tơi thấy số giáo viên đào tạo
chun sâu vào mơn nhạc còn ít, có nhiều giáo viên dạy mơn Văn , Anh
văn được kèm theo cả mơn nhạc nữa nên trong q trình dạy chưa đáp ứng
hết u cầu của bộ mơn. Dạy còn mang tính chất qua loa chưa thực sự gây hứng
thú đối với học sinh. Bởi vì đặc trưng của bộ mơn âm nhạc là khác so với nhiều
mơn khác nhưng có một số giáo viên chưa thực sự nắm vững đặc trưng của bộ
mơn nên trong q trình dạy còn hơi cứng nhắc vì vậy học sinh thấy tiết học
nhạc còn nặng nề khơng tập trung học. Để cung cấp kiến thức khoa học giáo dục
tư tưởng và rèn luyện kỷ năng cho học sinh , giáo viên phải làm cho học sinh
ham mê hứng thú học tập làm cho q trình học tập của các em trở nên tự giác
tạo nên niềm vui trong sáng và bổ ích. Bất kỳ mơn học nào cũng có khả năng
gây hứng thú học tập đối với học sinh. Bản thân nghệ thuật âm nhạc nói chung
và mơn âm nhạc ở trường là nguồn cảm hứng là sự kích thích, sự say mê học tập
của học sinh nhưng khơng phải dạy như thế nào cũng gây được hứng thú cho
học sinh đặc biệt là học sinh lớp 8.
Xuất phát từ thực tế hiện nay là đang đổi mới phương pháp dạy học, học
sinh tự chủ động chiếm lĩnh kiến thức, giáo viên là người hướng dẫn điều khiển
việc tạo hứng thú học tập cho các em có vai trò rất quan trọng trong việc nâng
cao hiệu quả chất lượng dạy học
7
Chương III - GIẢI PHÁP THỰC HIỆN :
1/ Phải gây hứng thú cho học sinh ngay từ phần mở đầu bài học, phần
giới thiệu đề mục mới:
Rõ ràng ngay từ bước chân của giáo viên vào lớp với thái độ vui vẻ thân
mật đối với học sinh, việc đánh giá cơng bằng trong việc kiểm tra miệng đều là
những yếu tố góp phần tạo nên khơng khí hào hứng chung của cả lớp để chuẩn
bị bước vào bài học mới nhưng sự hứng thú học tập chỉ thực sự bắt đầu với phần
giới thiệu đề mục mới tạo sự hấp dẫn đối với học sinh
2/ Trong q trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực, chủ
động sáng tạo của học sinh nhằm gây hứng thú học tập cho các em.
Thực chất của việc học tập là chuổi vấn đề được đặt ra, được nhận thức
rồi được đặt ra và được nhận thức ở mức độ cao hơn, đặc trưng của mơn âm
nhạc là thực hành. Thực hành là sợi chỉ đỏ xun suốt q trình dạy và học bộ
mơn. Thơng qua thực hành để dạy lý thuyết, lấy lý thuyết để củng cố kỹ năng
thực hành trên cơ sở sử dụng thời gian trên lớp một cách tối ưu ( tránh thời gian
chết ) để tất cả học sinh được nhìn nghe và luyện tập nhiều. Thực tế cho thấy
nêu trong một tiết học giáo viên đặt ra nhiều câu hỏi vừa sức đối với học sinh,
học sinh dể hiểu dể nhớ, hay cho các em nghe, nhìn thể hiện nhiều thì học sinh
rất có hứng thú học, tạo động cơ học tập tốt.
3/ Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học:
Tránh cách dạy thơng báo khơ khan tẻ nhạt. Giáo viên phải nắm chắc đặc
trưng mơn học âm nhạc để có cách dạy cho phù hợp, giờ học âm nhạc phải là
giờ học nghệ thuật hấp dẫn với phương châm học vui - vui học . Tránh dạy lý
thuyết trừu tượng và dạy tập đọc nhạc nặng nề, căng thắng. Phải tìm mọi cách
cải tiến cách dạy từng phân mơn
theo hướng tích cực hố hoạt động của học sinh. Bổ sung sáng tạo thêm nhiều
thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hố cách thức truyền đạt ở mỗi bài học
mỗi tiết dạy.
8
* Đối với học hát:
Muốn gây hứng thú cho thì vai trò của giáo viên rất to lớn, đó là q trình
chuẩn bị của giáo viên, giọng hát của giáo viên, phong cách biểu diễn cách
tiến hành dạy hát theo phương pháp dạy truyền miệng từng câu ngắn theo lối
móc xích, giáo viên hát mẫu rồi học sinh hát theo. giáo viên có thể đánh đàn giai
điệu cho học sinh nghe từng câu ngắn và tập hát lời ca.
Sau khi thuộc bài hát có thể học sinh kết hợp một số động tác múa đơn
giản hoặc vận động thân thể theo nhạc. Cuối cùng cho học sinh tập biểu diễn thể
hịên giọng hát của mình kết hợp phụ hoạ.
Những u cầu chung của hoạt động ca hát là
+ Phải hình thành cho HS những kỹ năng cần thiết về ca hát để thể hiện
bài hát với sự truyền cảm
+ Phát triển tai nghe âm nhạc trên cơ sở rèn luyện các kỹ năng ca hát
+ Phát triển giọng hát tự nhiên giúp HS thuộc, hát đúng và biết cách trình
bày một cách chủ động, sáng tạo.
Các kỹ năng ca hát và phương pháp rèn luyện:
+ Tư thế hát
+ Hơi thở
+ Hát chính xác
+ Hát đồng đều
+ Hát rõ lời
3.1 Tư thế hát:
- Khi đứng hát người thẳng, đầu khơng nghiêng, khơng so vai, hai tay
bng dọc theo thân thoải mái.
9
- Khi ngồi hát đầu và thân người giống như khi đứng hát, hai tay đặt lên
đầu gối, lưng thẳng khơng tựa và ghế, khơng vắt chân lọ lên chân kia. Tư thế hát
đúng giúp việc hơ hấp thuận lợi có tác dụng tốt trong q trình học hát.
3.2 Hơi thở:
Thở là một trong những vấn đề hết sức quan trọng, cách thở đúng là biết
cách hít vào một lượng hơi vừa đủ để hát một câu hát. Khi hát nếu bị thiếu hụt
hơi sẽ làm cho tiếng hát bị ngắt khơng đúng chỗ. Biết lấy hơi vào đầu câu hát,
khơng lấy hơi vào giữa tiếng trong một câu hát.
Khơng nên hít q nhiều hơi sẽ bị căng phải lên gân khơng điều tiết được
hơi. GV phải hướng dẫn HS lấy hơi bằng mũi, khơng hít bằng miệng.
3.3 Hát chính xác có nghĩa là hát đúng giai điệu, tiết tấu của đoạn nhạc.
Mức độ hát chính xác của HS phụ thuộc vào khả năng nghe nhạc và khả
năng các cơ quan phát âm. Một trong những điều kiện giúp HS hát chính xác là
việc lựa chọn giọng của bài hát cho phù hợp với âm vực của các em.
3.4 Hát đồng đều
Dạy cho các em có kỹ năng hát đồng đều và hòa giọng có thể sử dụng một
số biện pháp sau:
+ Thu hút sự chú ý của tồn thể HS
+ Dẫn vào câu hát đầu tiên bằng động tác chỉ huy hay nghe nhạc
+ Theo động tác chỉ huy của GV, HS có thể hát nhanh, chậm, to, nhỏ
+ HS hát chính xác là cơ sở đồng đều nên cần những động tác chỉ huy cần
thiết của GV.
+ Giúp HS cách phát âm nhả chữ sớm.
* Đối với dạy nhạc lý- tập đọc nhạc.
10
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thường định nghĩa, giảng giải ít xuất
phát từ thực tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận xét, kết luận.
Về tập đọc nhạc các giáo viên chịu ảnh hưởng sâu sắc phương pháp dạy cho
học sinh chun nghiệp âm nhạc, gây nên tâm lý căng thẳng nặng nề khơng cần
thiết, làm cho học sinh sợ tập đọc nhạc. Những tiết dạy như vậy thường kém
hiệu quả, học sinh khơng hứng thú học. Vì vậy để tạo cho các em sự hứng thú
trong học tập cách dạy tập đọc cao độ nên cho các em dựa vào tiếng đàn làm
mẫu của giáo viên, kỹ năng thể hiện trường độ và tiết tấu phải được quan tâm
nhiều hơn nữa bằng những bài tập riêng trong nhiều tiết học. Giáo viên đàn
từng câu ngắn để các em đọc theo đúng tên nốt nhạc và cuối cùng học sinh
trong lớp đọc đúng được cả bài đọc nhạc.
Dạy nhạc lý – tập đọc nhạc phải thật nhẹ nhàng, dễ học với đại đa số học
sinh.
* Đối với dạy âm nhạc thường thức:
Phân mơn này bao gồm các nội dung: Giới thiệu tác giả tác phẩm, nghe
nhạc và một số kiến thức liên quan đến đời sống âm nhạc. để tạo ra hứng thú đối
với phân mơn này giáo viên có thể tiến hành dưới các hình thức:
+ §èi víi d¹ng bµi: Kể chuyện âm nhạc, giíi thiƯu t¸c gi¶, t¸c phÈm,
nghe nhạc.
- Tôi sử dụng phương pháp thuyết trình, phương pháp kể chuyện, phương
pháp hỏi đáp…
- Ngoµi viƯc giíi thiƯu t¸c gi¶, t¸c phÈm trong s¸ch gi¸o khoa, gi¸o viªn kĨ cho
häc sinh nghe nh÷ng c©u chun vỊ t¸c gi¶ hc hoµn c¶nh ra ®êi cđa t¸c phÈm.
HS tìm hiểu nội dung bài qua hệ thống câu hỏi của GV, tiÕp ®Õn cho häc sinh
tr×nh bµy nh÷ng ca khóc cđa t¸c gi¶ mµ c¸c em thc, gi¸o viªn h¸t trÝch ®o¹n mét
vµi ca khóc cho häc sinh nghe vµ ci cïng lµ cho c¸c em nghe b¨ng ®Üa.
+ §èi víi d¹ng bµi giíi thiƯu nh¹c cơ.
11
- §èi víi d¹ng bµi nµy, chóng ta nªn phóng to nhiỊu lo¹i nh¹c cơ kh¸c nhau,
sưu tầm h×nh ¶nh c¸c nghƯ sÜ biĨu diƠn c¸c lo¹i nh¹c cơ kh¸c nhau, ngoµi nh÷ng
th«ng tin cã trong s¸ch gi¸o khoa ta t×m thªm nh÷ng t liƯu nh ngn gèc cđa c¸c
lo¹i ®µn, hay kĨ c¸c c©u chun phï hỵp víi bµi häc cho häc sinh nghe, nh÷ng tiÕt
häc ë d¹ng nµy gi¸o viªn nªn sử dơng ®µn Organ ®Ĩ c¸c em nghe vµ nhËn biÕt ©m
s¾c cđa tõng lo¹i nh¹c cơ . C¸c em sẽ rÊt thÝch khi ®ỵc nghe gi¸o viªn ®éc tÊu
mét t¸c phÈm ©m nh¹c nµo ®ã cã c¸c ©m s¾c c¸c nh¹c cơ võa ®ỵc giíi thiƯu hoặc
giáo viên cho HS nghe độc tấu các loại nhạc cụ qua băng đóa Bªn c¹nh ®ã
gi¸o viªn cho häc sinh nghe trÝch ®o¹n c¸c b¶n nh¹c kh«ng lêi ®Ĩ c¸c em c¶m
nhËn ®ỵc c¸i hay, c¸i ®Đp riªng cđa ©m s¾c trªn tõng lo¹i nh¹c cơ.
- Với dạng bài này nên dùng phương pháp quan sát, phương pháp nỏi đáp,
, phương pháp giảng giải, phương pháp kể chuyện…
- C«ng viƯc d¹y vµ häc ph©n m«n ¢m nh¹c thêng thøc ®ỵc ®Çu t vµo th× kÕt
qu¶ häc tËp cđa c¸c em cã nh÷ng chun biÕn râ rƯt, kh¶ n¨ng tiÕp thu bµi ngµy
cµng t¨ng. Tõ ®ã h×nh thµnh cho häc sinh thãi quen tù häc bµi vµ tù c¶m nhËn ®ỵc
néi dung, tÝnh chÊt cđa mét t¸c phÈm ©m nh¹c
=> Tõ c¸c ph¬ng ph¸p trªn ®ỵc kÕt hỵp nhn nhun và thĨ hiƯn tèt h¬n, nhê vËy
trong tiÕt häc, häc sinh chđ ®éng vµ høng thó h¬n, chÊt lỵng tiÕp thu bµi cđa häc
sinh dÇn dÇn ®ỵc n©ng cao, ®Ỉc biƯt lµ mét sè em cßn u.
Đọc truyện, kể chuyện.
Xem tranh và giải thích
Nghe băng nhạc hoặc giáo viên tự trình bày tác phẩm.
Trường hợp đọc , kể chuyện theo sách có thể giáo viên đọc cho học sinh
cả lớp nghe. Nếu cần tóm tắt ý chính và nêu câu hỏi cho học sinh trả lời . Bài
nào có tranh minh hoạ cần sưu tầm , phóng to những hình vẻ trong sách treo trên
bảng
Mỗi câu chuyện kể phải nhấn mạnh một đơi ý để gây ấn tượng cho các
em.
12
Bên cạnh đó lời nói giọng hát, phong cách năng lực của giáo viên là hết
sức quan trọng, đây là một trong những yếu tố gây hứng thú đối với học sinh.
4/Trong q trình giảng dạy cần đưa vào một số trò chơi vừa nâng cao
hiệu quả bài học, vừa tạo hứng thú cho học sinh.
Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học giáo viên giành ít thời gian tổ
chức trò chơi cho học sinh thì học sinh rất hào hứng học. Trong âm nhạc có rất
nhiều trò chơi nhưng giáo viên phải biết tổ chức trò chơi phù hợp với từng bài
học cụ thể.
Ví dụ: Trong học hát có trò chơi “Nhìn tranh đốn tên bài hát”, “Nghe
nhạc đốn bài hát”, “nghe tiết tấu đốn câu hát”.
Trong tiết tập đọc nhạc có thể cho học sinh chơi trò chơi “Nghe nhạc
đốn tên nốt”, hoặc “ghi tiết tấu của bài”.
5/ Giáo viên phải biết sử dụng phương tiện dạy học như một yếu tố gây xúc
cảm.
Một giờ học sinh động giáo viên khơng thể khơng sử dụng phương tiện
dạy học. Đồ dùng dạy học phổ biến đó là sách giáo khoa, nhạc cụ tranh ảnh. Các
phương tiện đó giáo viên phải biết sử dụng cho phù hợp với nội dung từng bài
học. Biết minh hoạ một cách độc đáo, thú vị sẽ kích thích hứng thú học tập của
các em. Kinh nghiệm đã xác nhận nếu chỉ lặp lại những kiến thức trong sách
giáo khoa thì học sinh cũng khơng hứng thú học tập và vai trò của giáo viên trên
lớp cũng khơng phát huy được. Mặt khác nêu thốt ly sách giáo khoa làm cho
học sinh khó nắm kiến thức cần thiết thì bài giảng dù có hấp dẫn sinh động đến
mấy cũng khơng mang lại hiệu quả sư phạm. Vì vậy phải biết kết hợp kiến thức
sách giáo khoa phải vừa mở rộng kiến thức. Đặc biệt với mơn nhạc phải chú
trọng thực hành giáo viên dạy nhạc khơng có nhạc cụ, khơng biết sử dụng nhạc
cụ thì tiết học sẽ trở nên nhàm chán, hiệu quả bài dạy khơng cao. Các mẫu
chuyện tranh ảnh đòi hỏi giáo viên phải có để minh hoạ thêm cho học sinh,
13
ngồi ra học sinh cũng phải có đầy đủ các phương tiện học tập như: sách, vở,
bút
6/Thường xun củng cố và phát triển hứng thú của học sinh trong giờ học
âm nhạc
Việc gây hứng thúi cho học sinh trong giờ học khơng chỉ một lần mà phải
rèn luyện thường xun từ phút đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa phải làm
cho mức độ hứng thú ngày càng tăng đến nổi các em khơng để ý thời gian trơi đi
nhanh chóng và đến khi giờ học kết thúc học sinh còn luyến tiếc.
7/ Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trường để học sinh được
xem, được nghe đuựơc thể hiện và bình luận :
Bằng hình thức tổ chức các Hội thi văn nghệ về các chủ đề, các buổi
ngoại khố âm nhạc nói về các nhạc sĩ giúp cho học sinh có niềm say mê
hứng thú trong học tập cũng là hình thức phát hiện năng khiếu bồi dưỡng cho
các em phát huy khả năng âm nhạc.
KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
QUA Q TRÌNH GIẢNG DẠY:
1. Kết quả đạt được:
Với sự áp dụng các biện pháp nói trên, trong những năm qua tơi được
phân cơng giảng dạy bộ mơn âm nhạc . Tơi nhận thấy đa số học sinh đều rất
hứng thú học tập, các lớp qua kiểm tra đều đạt kết quả cao.
100% đều đạt điểm trung bình trở lên, trong đó tỷ lệ khá giỏi chiếm hơn
50%, có nhiều em tỏ ra có năng khiếu về bộ mơn.
Cụ thể như sau: Học kỳ I năm học 2010-2011.
Lớp
T.số
HS
Giỏi % Khá %
Trung
bình
% Yếu %
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét