5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
nhiêu? Cơ cấu của nợ và vốn tự có như thế nào là bảo đảm? Nguồn vốn nào là
thích hợp cho việc đầu tư của DN?
Khi đã có các câu trả lời về đầu tư vào đâu, nguồn tài trợ như thế nào, các
nhà quản lý phải trả lời cho câu hỏi là làm sao để quản lý được vốn lưu động?
quản lý bằng cách nào? Như thế nào? Hoạt động tài chính ngắn hạn gắn liền với
các dòng tiền vào ra của DN, nhà quản lý phải xử lý sự chêch lệch giữa các dòng
tiền của DN. Quản lý ngắn hạn các dòng tiền tệ không tách rời với vốn lưu động
ròng. Vốn lưu động ròng được xác định là khoản chêch lệch giữa tài sản lưu động
và nợ ngắn hạn của DN. Quản lý vốn lưu động ròng là giải quyết việc DN nên giữ
bao nhiêu tiền và dự trữ của DN có nên bán chịu không? Nếu bán chịu hay vay
ngắn hạn hay trả tiền mặt? nếu vay ngắn hạn thì DN nên vay ở đâu? và vay như
thế nào?
1.1.2. Khái niệm, mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của phân tích hoạt động tài
chính DN.
1.1.2.1. Khái niệm.
Phân tích hoạt động tài chính DN là quá trình thu thập sử dụng một tập hợp
các khái niệm, phương pháp và các công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán
và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính của 1 DN,
đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của DN đồng thời cũng
đưa ra những đánh giá về tiềm năng , hiệu quả kinh doanh cũng như những rủi ro
trong tương lai.
1.1.2.2. Mục đích, ý nghĩa.
Nguyễn Đình Dũng
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Trong điều kiện hiện nay, nền kinh tế đang phát triển rất nhanh chóng và
năng động nhất trong nền kinh tế không ai khác chính các doanh nghiệp,vì thế có
nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của DN như chủ DN, nhà cho
vay, nhà cung cấp, khách hàng, bảo hiểm,… kể cả các cơ quan nhà nước, cơ quan
thuế và những người lao động. Mỗi đối tượng quan tâm dưới những góc độ khác
nhau chẳng hạn như đối với chủ DN thì mục đích tối ưu của họ la tối đa hóa lợi
nhuận, tìm kiếm khách hàng, nhà tài trợ,… Đối với các ngân hàng và các nhà cho
vay tín dụng thì mối quan tâm chủ yếu của họ lại là khả năng trả nợ, thanh toán
các khoản vay của DN trong điều kiện hiện tại và tương lai. Đối với các nhà đầu
tư vào DN thì mối quan tâm của họ là các yếu tố rủi ro, thời gian hoàn vốn, mức
sinh lãi và khả năng thanh toán vốn,… Nhưng nhìn chung họ đều quan tâm đến
khả năng tạo ra dòng tiền mặt, khả năng sinh lời và khả năng thanh toán của DN.
Việc phân tích tài chính DN có ý nghĩa rất quan trọng quyết định sự thành bại
của một DN do đó việc phân tích hoạt động tài chính DN không nằm ngoài các
mục tiêu như:
- Cung cấp đầy đủ các thông tin hữu ích, xác thực cho các nhà đầu tư, các
tín chủ và những người sử dụng thông tin khác nhau để giúp họ có các quyết định
đúng đắn khi ra các quyết định trong việc đầu tư, cho vay, sản xuất,….
- Phân tích hoạt động tài chính DN phải cung cấp đầy đủ thông tin cho việc
đánh giá khả năng và tính chắc chắn của các dòng tiền mặt vào, ra và hiệu quả
trong việc sử dụng vốn kinh doanh, tình hình và khả năng thanh toán của DN.
- Việc phân tích phải cung cấp thông tin về nguồn vốn chủ sở hữu, các
khảo nợ, kết quả của quá trình, sự kiện và các tình huống làm biến đổi nguồn vốn
và các khoản nợ của DN.
Nguyễn Đình Dũng
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Các báo cáo kế toán, báo cáo tài chính là những báo cáo phản ánh một cách
tổng hợp và toàn diện về tình hình tài sản của DN nguồn vốn, dòng tiền vào ra,
kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh thu, chi phí,… của DN trong từng
thời kỳ song những thông tin đó chỉ là những thông tin riêng biệt và chưa thể hiện
được nhiều ý nghĩa cũng như các yêu cầu, nội dung mà những người sử dụng
thông tin quan tâm do đó họ thường dùng các công cụ kỹ thuật cơ bản cũng như
phức tạp để phân tích tình hình tài chính của DN nhằm thuyết minh các mối quan
hệ chủ yếu trong báo cáo tài chính cũng như nghiên cứu tình hình tài chính hiện
tại của DN và từ đó đưa ra những quyết định tài chính trong tương lai để thực
hiện các mục đích của họ.
1.2. Nội dung hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp.
1.2.1. Những việc tiến hành trước khi phân tích.
1.2.1.1. Tài liệu phục vụ cho phân tích tài chính.
Phân tích tài chính sử dụng mọi nguồn thông tin có khả năng làm rõ mục
tiêu dự đoán tài chính. Từ khi pháp lệnh kế toán tài chính được ban hành, hệ
thống các báo cáo tài chính đã được thống nhất và là tài liệu cơ sở quan trọng cho
các nhà phân tích tài chính. Ngoài các báo cáo tài chính các nhà tài chính còn
phải khai thác một số số liệu không có trong báo cáo tài chính chẳng hạn như:
tiền lãi phải trả trong kỳ, phân phối lợi nhuận, sản phẩm tiêu thụ… Những số liệu
này giúp cho nhà phân tích có cái nhìn sâu hơn và đưa ra những nhận xét ,kết
luận, chính xác hơn.
Hệ thống báo cáo tài chính ở nước ta hiện nay bao gồm
- Bảng cân đối kế toán
- Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nguyễn Đình Dũng
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính
• Bảng cân đối kế toán:
Là một báo cáo tài chính mô tả tình trạng tài chính của một doanh nghiệp tại
một thời diểm nhất định nào đó dưới hình thức tiền tệ. Đây là một báo cáo tài
chính có ý nghiaxa rất quan trọng đối với mọi đối tượng có quan hệ sỡ hữu, quan
hệ kinh doanh và quan hệ quản lý đối với DN. Thông thường Bảng cân đối kế
toán được trình bày dưới dạng bảng cân đối số dư các tài khoản kế toán: Một bên
phản ánh tài sản và một bên phản ánh nguồn vốn của DN.
Bảng cân đối kế toán là tài liệu quan trọng bậc nhất giúp cho nhà phân tích
nghiên cứu đánh giá một cách khái quát tình hình và kết quả kinh doanh, khả
năng cân bằng tài chính, khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn cũng như và
những triển vọng kinh tế, tài chính của DN.
• Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
Là báo cáo phản ánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và phản ánh tình
hình tài chính của DN trong một thời kỳ nhất định. Báo cáo kết quả hoạt động sản
xuất kinh doanh cung cấp những thông tin tổng hợp về tình hình và kết quả sử
dụng các tiềm năng về vốn, lao động, kỹ thuật và trình độ quản lý sản xuất kinh
doanh của DN phản ánh tóm lược các khoản thu chi, kết quả hoạt động sản xuất
kinh doanh toàn DN, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh theo từng hoạt động
kinh doanh( Sản xuất kinh doanh, đầu tư tài chính, hoạt động bất thường). Bên
cạnh đó nó cũng cho biết tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nước của DN trong
thời kỳ đó.
Nguyễn Đình Dũng
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Dựa vào báo cáo kết quả kinh doanh, người sử dụng thông tin có thể kiểm
tra, phân tích, đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của DN trong kỳ, so sánh
với kỳ trước hoặc với các DN khác để nhận biết khái quát hoạt động trong kỳ và
xu hướng vận động.
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
Là báo cáo tài chính phản ánh dòng tiền vào ra thực sự trong DN, thể hiện
tình hình trả nợ, đầu tư bằng tiền của DN trong từng thời kỳ.
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cung cấp những thông tin về những luồng vào ra
của tiền và coi như tiền, những khoản đầu tư ngắn hạn có tính lưu động cao, có
thể nhanh chóng và sẵn sàng chuyển đổi thành một khoản tiền biết trước ít chịu
rủi ro lỗ về giá trị do những thay đổi vê lãi suất. Những luồng vào ra của tiền và
những khoản coi như tiền được tổng hợp thành ba nhóm: lưu chuyển tiền tệ từ
hoạt động kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động đầu tư, lưu chuyển tiền tệ
từ hoạt động tài chính và lập theo phương pháp trực tiếp, gián tiếp.
Trên cơ sở dong tiền thu nhập quỹ và dòng tiền xuất quỹ, nhà phân tích thực
hiện cân đối ngân quỹ với số dư ngân quỹ đầu kỳ để xác định số dư ngân quỹ cuối
kỳ, từ đó có thể thiết lập mức ngân quỹ dự phòng tối thiểu cho DN nhằm mục tiêu
đảm bảo chi trả.
• Thuyết minh báo cáo tài chính.
Là báo cáo nhằm cung cấp các thông tin về tình hình sản xuất kinh doanh
chưa có trong hệ thống các báo cáo tài chính, đồng thời giải thích một số chỉ tiêu
mà trong các báo cáo tài chính chưa được trình bày, giải thích thêm một cách cụ
thẻ, rõ ràng.
Nguyễn Đình Dũng
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Các báo cáo tài chính trong DN có mối quan hệ mật thiết với nhau, mỗi sự
thay đổi của một chỉ tiêu trong báo cáo này trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng
đến các báo cáo kia. Để phân tích tình hình tài chính của một DN, các nhà phân
tích cần phải đọc và hiểu được các báo cáo tài chính, qua đó, họ nhận biết được
và tập trung vào các chỉ tiêu tài chính liên quan trực tiếp tới mục tiêu phân tích
của họ. Tất nhiên, muốn được như vậy, các nhà phân tích cần phải tìm hiểu thêm
nội dung chi tiết các khoản mục của báo cáo tài chính.
1.2.1.2. Các bước tiến hành phân tích tài chính DN.
Phân tích tài chính có thể được ứng dụng theo nhiều chiều hướng khác nhau:
Với mục tiêu tác nghiệp khác nhau, với mục đích nghiên cứu , thông tin hoặc theo
vị trí của nhà phân tích tuy nhiên trình tự phân tích và dự đoán tài chính đều phải
tuân theo các nghiệp vụ phân tích thích ứng với từng giai đoạn dự đoán.
- Giai đoạn dự đoán: là giai đoạn mà ở đó các nhà phân tích chuẩn bị và xử
lý các nguồn thông tin, thông tin bao gồm thông tin kế toán nội bộ và thông tin
bên ngoài. Nghiệp vụ phân tích trong giai đoạn này là xử lý các thông tin kế toán,
tính toán các chỉ số và tập hợp các biểu mẫu.
- Giai đoạn xác định biểu hiện đặc trưng: là giai đoạn xác định các điểm
mạnh, yếu của DN. Nhiệm vụ chủ yêu trong giai đoạn này là giải thích và đánh
giá các chỉ số và bảng biểu, các kết quả về cân bằng tài chính, năng lực hoạt động
tài chính, cơ cấu vốn và chi phí vốn, cơ cấu đầu tư và doanh lợi.
- Giai đoạn phân tích thuyết minh: là giai đoạn xác định các nguyên nhân
khó khăn, thuận lợi, các nguyên nhân thành công,…nhiệm vụ phân tích trong giai
đoạn này là tổng hợp đánh giá, quan sát
Nguyễn Đình Dũng
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Giai đoạn tiên lượng và chỉ dẫn: là giai đoạn xác định cũng như dự đoán
về tình hình tương lai của DN. Nghiệp vụ phân tích trong giai đoạn này là xác
định rõ hướng phát triển, nêu ra các giải pháp tài chính hoặc các giải pháp khác.
1.2.1.3. Phương pháp phân tích.
Để tiến hành phân tích hoạt động kinh doanh hay các hoạt động tài chính của
DN người ta không chỉ dùng một phương pháp riêng lẻ nào mà sử dụng tổng hợp
các phương pháp phân tích với nhau nhằm đánh giá tình hình hoạt động cũng như
tình hình tài chính của DN một cách chính xác và nhanh nhất.
Phương pháp phân tích hoạt động tài chính DN là hệt thống các phương pháp
nhằm tiếp cận, nghiên cứu các sự kiện, hiện tượng, quan hệ, các luồng dịch
chuyển và biến đổi tài chính trong hoạt động của DN, song phương phaps chủ yếu
là phương pháp so sánh và phương pháp tỷ lệ.
• Phương pháp tỷ lệ.
Phương pháp truyền thống được áp dụng phổ biến trong phân tích tài chính là
phương pháp tỷ số. Phương pháp tỷ số là phương pháp trong đó các tỷ số tài
chính được sử dụng để phân tích. Đó là các tỷ số đơn được thiết lập bởi chỉ tiêu
này so với chỉ tiêu khác. Đây là phương pháp có tính hiện thực cao với các điều
kiện áp dụng ngày càng được bổ xung hoàn thiện. Bởi lẽ, thứ nhất: Nguồn thông
tin kế toán và tài chính được cải tiến và được cung cấp đầy đủ hơn. Đó là cơ sở để
hình thành những tham chiếu tin cậy cho việc đánh giá một tỷ số của một doanh
nghiệp hay một nhóm doanh nghiệp, thứ hai: Việc áp dụng công nghệ tin học cho
phép phân tích khai thác có hiệu quả những số liệu và phân tích một cách hệ
thống hàng loạt tỷ số theo chuỗi thời gian liên tục hoặc theo từng giai đoạn.
Nguyễn Đình Dũng
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Về nguyên tắc, với phương pháp tỷ số, cần xác định được các ngưỡng, các tỷ
số tham chiếu. Để đánh giá tình trạng tafichisnh của một doanh nghiệp cần so
sánh các tỷ số của doanh nghiệp với các tỷ số tham chiếu. Như vậy, phương pháp
so sánh luôn được sử dụng kết hợp với các phương pháp phân tích tài chính khác.
Khi phân tích, nhà phân tích thường so sánh theo thời gian( so sánh kỳ này với kỳ
trước) để nhận biết xu hướng thay đổi tình hình tài chính doanh nghiệp, theo xu
hướng không gian( so sánh với mức trung bình của ngành) để đánh giá vị thế của
doanh nghiệp trong ngành.
• Phương pháp so sánh.
Để áp dụng phương pháp này cần phải đảm bảo các điều kiện có thể so sánh
được các chỉ tiêu (phải thống nhất về nội dung, phương pháp, thời gian và đơn vị
tính toán của các chỉ tiêu so sánh) và theo mục đích phân tích mà xác định gốc so
sánh. Gốc so sánh có thể chọn là gốc về mặt thời gian hoặc không gian.
Kỳ( điểm) được chọn để phân tích gọi là kỳ phân tích( điểm phân tích). Các trị số
của chỉ tiêu tính ra ở từng kỳ tương ứng gọi là trị số tiêu kỳ gốc, kỳ phân tích. Và
để phục vụ mục đích phân tích người ta có thể so sánh bằng cách: so snahs bằng
số tuyệt đối, so sánh bằng số tương đối, so sánh bằng số bình quân.
Phương pháp so sánh sử dụng trong phân tích tài chính DN là:
- So sánh giữa số thực hiện kỳ này với số thực hiện kỳ trước để thấy rõ xu
hướng thay đổi về tài chính của DN, thấy được sự cải thiện hay kém đi để có biện
pháp khắc phục trong kỳ tới.
So sánh giữa số thực hiện với số kế hoạch để thấy mức độ phấn đấu của DN.
Nguyễn Đình Dũng
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- So sánh giữa số thực hiện kỳ này với trung bình ngành để thấy được tình
hình tài chính của DN đang ở tình trạng tốt hay xấu, được hay chưa được so với
các DN cùng ngành.
- So sánh theo chiều dọc để thấy được tỷ trọng của từng loại trong tổng hợp
ở mỗi bản báo cáo. So sánh theo chiều ngang để thấy được sự biến đổi về cả số
tương đối lẫn số tuyệt đối của một khoản mục nào đó qua niên độ kế toán liên
tiếp.
Bên cạnh đó, các nhà phân tích còn sử dụng phương pháp phân tích tài chính
DUPONT. Với phương pháp này, các nhà phân tích sẽ nhận biết được các nguyên
nhân dẫn đến các hiện tượng tốt, xấu trong hoạt động của doanh nghiệp. Bản chất
của phương pháp này là tách một tỷ số tổng hợp phản ánh sức sinh lợi của doanh
nghiệp như thu nhập trên tài sản( ROA), thu nhập sau thuế trên vốn chủ sở hữu
(ROE) thành tích số của chuỗi các tỷ số có mối quan hệ nhân quả với nhau. Điều
đó cho phép phân tích ảnh hưởng của các tỷ số đó đối với tỷ số tổng hợp.
1.2.1.4. Yêu cầu của phân tích tài chính doanh nghiệp.
• Dự báo doanh thu.
Doanh thu bán hàng là khởi đầu của hầu hết các dự báo tài chính. Có nhiều
biến số khác nhau được dự kiến thể hiện trong mối liên hệ với mức doanh thu bán
hàng ước tính. Do đó, tính chính xác của dự báo tổng thể phụ thuộc rất lớn vào sự
chính xác của mức doanh số bán ước tính.
Trong hoạch định có khá nhiều phương pháp dự báo đã được tạo ra, sử dụng
những kỹ năng khá tinh vi hoặc đánh giá theo trực giác của người làm dự báo. Tất
cả những phương pháp này đều có những điểm mạnh và điểm yếu riêng và chúng
thường xuyên có những khác biệt lớn về cả chi phí và cách thức tiến hành.
Nguyễn Đình Dũng
14
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Phương pháp dự báo bình quân di động: Khi muốn dự báo doanh số của
kỳ tiếp theo chúng ta có thể sử dụng số liệu của các kỳ quá khứ gần nhất để lập
dự báo. Để tăng tính khách quan và loại bỏ những số liệu không cần thiết, số liệu
xa thời điểm báo cáo. Cứ sau mỗi kỳ chúng ta lại thêm vào tiếp sau một số liệu
của kỳ tiếp theo và loại bỏ một số liệu của kỳ quá khứ.
- Phương pháp dự báo san bằng số mũ giản đơn: Trong phương pháp nà dự
báo bình quân di động không có trọng số ứng với mỗi điểm dữ liệu. Do đó để
tăng chính xác, chúng ta có thể sử dụng trọng số trong tính toán với nguyên tắc là
chọn giá trị trọng số càng gần thời điểm dự báo thì giá trị trọng số càng lớn và
ngược lại.
- Phương pháp Brown: Phương pháp này sử dụng phương pháp san bằng số
mũ với sự thừa nhận khuynh hướng đi lên của dữ liệu.
- Phương pháp Holt: Phương pháp này được áp dụng cho cả xác lập dữ liệu
và độ nghieepng của khuynh hướng.
Tất cả các phương pháp trên đều dựa trên cơ sở toán học, có thể được tính
toán nhanh chóng và dễ dàng bằng phần mềm tin học Microsoft Excell.
• Dự đoán nhu cầu ngân quỹ.
Dự đoán nhu cầu ngân quỹ là một bộ phận của tài chính ngắn hạn. tài chính
ngắn hạn là những vấn đề tài chính phát sinh hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng và
nói chung là những vấn đề tài chính phát sinh trong vòng 1 năm. Do đó phân tích
tài chính là cơ sở để đưa ra cách thức làm thể nào để bố trí được một lưu lượng
vốn lưu động hợp lý lại vừa đáp ứng được nhu cầu của việc sản xuất kinh doanh
mà vẫn đảm bảo được việc sử dụng vốn một cách tiết kiệm và có hiệu quả.
Nguyễn Đình Dũng
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét