Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
Nhật thực khi: Mặt trăng nằm giữa.
Nhật thực khi: Trái đất nằm giữa.
Từ đó GV giới thiệu cho HS bằng thông qua hình vẽ (3.3), (3.4) SGK về hai hiện tợng
trên.
Hoạt động 4. Vận dụng
Cho HS làm 2 câu hỏi vận dụng ở SGK cho các thảo luận, sau đó gọi đại diện trả lời.
Yêu cầu:
C5. Bóng đèn và phần nửa tối to dần lên và màu đen sẽ nhạt dần.
C6. Đèn ống rộng kích thớc lớn nửa bóng đen không hoàn toàn.
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
5
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
Thứ 7 ngày 13 tháng 9 năm 2008
Tiết 4
định luật phản xạ áNH SáNG
I - Mục tiêu
1. Biết tiến hành thí nghiệm để nghiên cứu đờng đi của tia sáng phản xạ trên gơng
phẳng.
2. Biết xác định tia tới, tia phản xạ, pháp tuyến, góc tới, góc phản xạ trong mỗi thí
nghiệm.
3. Phát biểu đợc định luật phản xạ ánh sáng để thay đổi đờng đi của tia sáng theo ý
muốn.
II - Chuẩn bị
nhóm Mỗi HS:
1. Một gơng phẳng, đèn pin.
2. Màn ảnh, tờ giấy kẻ ô vuông.
III - Tổ chức hoạt động dạy và học
Hoạt động 1. Gơng phẳng
HS tự quan sát gơng phẳng và cho nhận xét. GV cho HS khác thảo luận. Yêu cầu:
Những vật nhẵn phẳng, phản xạ phần lớn ánh sáng gọi là gơng phẳng. Khi ta đa một
vật đặt trớc gơng mà ta thu đợc ảnh trong gơng thì ảnh đó đợc gọi là ảnh tạo bởi gơng
phẳng.
GV cho HS trả lời câu hỏi 1 SGK.
Yêu cầu: Tấm kim loại nhẵn bóng, một mặt phẳng mạ kền.
Hoạt động 2. GV cho HS làm thí nghiệm
Chiếu một chùm sáng hẹp vào gơng 1 góc < 90
0
và quan sát tia sáng phản xạ. Cho HS
làm xong GV đa ra thông báo: Hiện tợng tia sáng sau khi đi tới mặt gơng bị hắt trở lại
theo một hớng xác định gọi là hiện tợng phản xạ ánh sáng.
Hoạt động 3. Định luật phản xạ ánh sáng
GV cho HS làm thí nghiệm. Chú ý: Khi thay đổi tia tới thì tia phản xạ thay đổi theo và
quan sát nó nằm ở đâu. Sau đó cho HS trả lời câu hỏi 2. Cho HS dự đoán, sau đó GV đa
ra thông báo cụ thể bằng hình vẽ.
Từ thí nghiệm ta nêu kết luận:
SI là tia tới IS' là tia phản xạ,
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
6
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
góc SIN = i góc tới góc NIS' = i' là góc phản xạ.
Từ đó GV cho HS nêu nội dung của định luật
phản xạ ánh sáng. S N K
`````````````````````````
Yêu cầu: I
- Tia phản xạ nằm trong cùng một mặt phẳng chứa tia tới và đờng pháp tuyến tại điểm
tới.
- Góc phản xạ bằng góc tới.
Hoạt động 4. Vận dụng
GV cho HS làm bài tập 4 (C4).
Cho các nhóm thảo luận và nêu cách vẽ. Sau khi cho HS thảo luận GV nêu hệ thống
lại và đa ra phơng pháp xác định.
a. Yêu cầu:
Bớc 1. Dựng pháp tuyến IN.
Bớc 2. Xác định góc tới.
Bớc 3. Dựng góc phản xạ xác định tia phản xạ.
b. Từ I kẻ tia thẳng đứng với mặt đất sau đó dựng pháp tuyến.
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
7
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
Thứ 2 ngày 29 tháng 9 năm 2008
Tiết 5
ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng
I - Mục tiêu
1. Bố trí đợc thí nghiệm để nghiên cứu ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng
2. Nêu đợc những tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng.
3. Vẽ đợc ảnh của một vật có dạng hình học tạo bởi gơng phẳng.
II - Chuẩn bị
Thí nghiệm cho mỗi nhóm HS:
- 1 gơng phẳng có giá thẳng đứng.
- 1 tấm kính trong suốt.
- 1 tờ giấy kẻ ô vuông.
III - Tổ chức hoạt động dạy và học
Hoạt động 1
GV cho HS đọc câu kể chuyện đầu bài rồi cho HS nêu ý kiến về cái mà bé nhìn thấy
là ảnh của tháp nớc trên bờ hồ nớc phẳng lặng. Bài này ta sẽ nghiên cứu tính chất tạo
ảnh bởi gơng phẳng.
Hoạt động 2
Hớng dẫn HS làm thí nghiệm và trả lời câu hỏi sau:
- ảnh có hứng đợc trên màn ảnh không?
- Đó là ảnh gì? So sánh khoảng cách từ ảnh và vật đến gơng.
HS vừa thảo luận vừa cho nhóm đại diện trả lời.
Yêu cầu:
ảnh là ảnh ảo không hứng đợc trên màn ảnh.
Khoảng cách từ ảnh đến vật bằng 2 lần khoảng cách từ vật đến gơng.
Hoặc khoảng cách từ ảnh đến gơng bằng khoảng cách từ vật đến gơng
Hoạt động 3. Giải thích sự tạo thành ảnh của vật qua gơng phẳng
GV chỉ giải thích hai điều: nhìn thấy ảnh và ảnh ảo; bằng hình vẽ GV nêu cách xác
định ảnh của một điểm, một vật ta dùng hai tia đặc biệt. ảnh của A là giao điểm 2 tia
phản xạ kéo dài ra sau gơng.
Sau đó cho HS vẽ tiếp vào hình vẽ 5.4 SGK.
HS thảo luận trả lời các câu hỏi 1, 2 SBT làm thí nghiệm theo yêu cầu của câu 3.
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
8
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
Phần cuối cùng cho HS thảo luận và phân tích phần kết luận.
Hoạt động 4. Vận dụng
C4. GV cho HS thực hiện vẽ trên bài tập của mình. Khi thu đợc kết quả là ảnh ngợc
chiều với vật điều này vô lý. Vậy ảnh cùng chiều với vật.
Cuối bài học GV hệ thống lại bài. Dặn dò học vở ghi, học SGK làm các bài tập ở SBT.
Thứ 5 ngày 2 tháng 10 năm 2008
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
9
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
Tiết 6
Thực hành vẽ và quan sát ảnh tạo bởi gơng phẳng
I - Mục tiêu
1. Luyện tập vẽ ảnh các vật có hình dạng khác nhau đặt trớc gơng phẳng.
2. Tập quan sát và xác định vùng quan sát đợc trong gơng.
II - Chuẩn bị
Mỗi nhóm HS:
- 1 gơng phẳng, 1 cái bút chì, 1 thớc chia đo độ.
- Chép sẵn 1 mẫu báo cáo ra giấy.
III - Tổ chức hoạt động dạy và học
Hoạt động 1. GV làm nhiệm vụ phân phối nhóm và dụng cụ cho HS. Có thể chia theo
nhóm tổ hoặc bàn HS cho tiện. Chia làm 3 phân nhóm.
Hoạt động 2. Nêu mục tiêu bài học nh phần 1 mục tiêu yêu cầu cần đạt đợc.
Yêu cầu:
Vẽ đợc vật, xác định đợc vùng quan sát trong gơng.
Hoạt động 3. GV hớng dẫn cho cả lớp về cách đánh dấu đợc các vùng quan sát đợc
trong gơng.
Chú ý: Không yêu cầu làm kỹ mất thời gian phần này, mà chủ yếu GV nêu cách vẽ ảnh
của một điểm thông qua ảnh đó để vẽ ảnh của một vật.
Yêu cầu:
Để vẽ ảnh của 1 điểm ta vẽ 2 tia bất kỳ, dựng 2 tia phản xạ kéo dài cắt tại đâu thì đó là
ảnh của điểm đó. sau đó nối các điểm lại ta đợc ảnh của cả vật.
Hoạt động 4. HS đọc tài liệu và vận dụng theo hớng dẫn trên đã làm. GV quan sát và
giúp đỡ cho một số tổ, các nhóm cha biết cách xác định.
Hoạt động 5. Sau khi làm xong cho HS viết báo cáo thực hành theo mẫu SGK.
IV - trả lời các câu hỏi và bài tập
C1. ảnh của bút chì vẽ ở hình 64 theo chiều ngợc lại, ra xa gơng về phía sau gơng.
C2. a. ảnh của chữ D vẽ ở hình 65.
b. ảnh đó là ảnh chữ Q.
c. Gấp tờ giấy vẽ hình theo đờng vẽ mặt gơng.
C3. a, b, c xem hình 66.
C4. Từ viết trên miếng bìa l tìm.
GV giao bài về nhà cho HS: ánh sáng mặt trời chiếu qua cửa sổ hợp với mặt bàn 1 góc
30
0
. Hãy trình bày cách đặt gơng phẳng để cho ánh sáng phản xạ đi từ trên xuống dới.
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
10
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
Thứ 2 ngày 6 tháng 10 năm 2008
Tiết 7
gơng cầu lồi
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
11
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
I - Mục tiêu
1. Nêu đợc tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi.
2. Nhận biết đợc vùng quan sát đợc trong gơng cầu lồi lớn hơn trong gơng phẳng.
3. Giải thích đợc ứng dụng của gơng cầu lồi.
II - Chuẩn bị
Mỗi nhóm HS:
- 1 gơng cầu lồi.
- 1 gơng phẳng có chiều rộng bằng đờng kính gơng cầu lồi.
- 1 cây nến.
- 1 bao diêm để lấy lửa.
III - Tổ chức hoạt động dạy và học
Hoạt động 1. GV đa ra cho HS một số đồ vật nhẵn sáng không phẳng nh thìa nhẵn,
mới mạ bóng, bình thủy tinh hình cầu
Cho HS xem có hình ảnh của mình trong đó không? Từ đó đặt vấn đề bài học hôm
nay ta nghiên cứu hình ảnh tạo bởi gơng cầu lồi.
Hoạt động 2. HS tìm hiểu tạo ảnh của vật qua gơng cầu lồi. HS làm thí nghiệm với 2
gơng có bề rộng nh nhau, quan sát một vật nh nhau. So sánh vùng quan sát và ảnh trong
2 trờng hợp.
GV theo dõi và lý giải cho HS quan sát. Sau đó GV cho các nhóm thảo luận đại diện
nhóm trả lời câu hỏi.
Yêu cầu:
ảnh quan sát đợc nhỏ hơn vật. Vùng quan sát lại rộng hơn so với gơng phẳng. GV cho
HS đa ra kết luận:
1. ảnh là ảnh ảo, không hứng đợc trên màn chắn.
2. ảnh quan sát đợc nhỏ hơn vật.
Nhìn vào gơng cầu lồi ta quan sát đợc một vùng lớn hơn so với khi nhìn vào gơng
phẳng có cùng bề rộng.
Hoạt động 3. Vận dụng
GV cho HS làm các bài tập vận dụng ở SGK. Cho các nhóm trả lời.
Yêu cầu:
C1. Vùng quan sát đợc trong gơng cầu lồi rộng hơn vùng quan sát đợc trong
gơng phẳng. Vì vậy giúp cho ngời lái xe nhìn đợc khoảng rộng hơn ở đằng sau.
C2. Ngời lái xe nhìn thẳng trong gơng cầu lồi, xe cộ và ngời bị các vật cản ở bên đờng
khuất, tránh đợc tai nạn.
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
12
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
Thứ 2 ngày 13 tháng 10 năm 2008
Tiết 8
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
13
Trờng THCS Hoàng Huân Hãn Giáo án vật lý lớp 7
gơng cầu lõm
I - Mục tiêu
Nhận biết đợc ánh sáng tạo bởi gơng cầu lõm. Nêu đợc những tính chất của ánh sáng
tạo bởi gơng cầu lõm. Biết cách bố trí thí nghiệm để quan sát ảnh của một vật tạo bởi g-
ơng cầu lõm.
II - Chuẩn bị
Mỗi nhóm HS:
- 1 gơng cầu lõm có giá đỡ thẳng đứng.
- 1 gơng phẳng có bề rộng bằng bề rộng của gơng cầu lõm.
- 1 cây nến, 1 bao diêm, 1 màn chắn có giá di chuyển đợc.
III - Tổ chức hoạt động dạy và học
1. Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi. So sánh vùng
quan sát đợc so với gơng phẳng và giải thích một số ứng dụng?
2. Bài mới: Gơng cầu lõm
Hoạt động 1. Giới thiệu bài mới
GV có thể đa hai loại gơng cầu lồi và lõm cho HS quan sát. Sau đó GV giới thiệu bài
học: Đây là 1 gơng cầu lõm. So với cầu lồi thì ảnh của nó nh thế nào? vùng quan sát đ-
ợc ra sao? ta nghiên cứu bài học mới sau đây.
Hoạt động 2. I. ảnh của 1 vật tạo bởi gơng cầu lõm.
GV phát thí nghiệm cho HS, sau đó GV hớng dẫn cách quan sát ban đầu đặt vật gần
sau đó đa ra xa dàn và chú ý lên màn ảnh.
HS làm cho các nhóm thảo luận sau khi đã làm thí nghiệm.
GV gọi đại diện nhóm trả lời hai câu hỏi 1, 2 SGK.
Yêu cầu: C1. ảnh thu đợc là ảnh ảo, to hơn vật.
Từ đó cho HS rút ra kết luận chung.
Hoạt động 3. II. Sự phản xạ ánh sáng trên gơng cầu lõm
1. Với chùm tia tới song song
Thí nghiệm này khó thực hiện, khi quan sát GV có thể trình bày bằng hình vẽ để HS
dễ nhận biết hơn.
Yêu cầu:
Khi chiếu chùm tia tới song song vào gơng ta thu đợc chùm tia phản xạ tụ lại một điểm
ở trớc gơng.
Sau đó GV giới thiệu tác dụng của thiết bị ở hình 3 SGK sử dụng ánh nắng mặt trời để
đun nớc.
2. Đối với chùm tia tới phân kỳ
Nời thực hiện: Nguyễn Thái Hoà
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét