Bài 9 : Nhật Bản

I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai.
1.Nhật Bản sau chiến tranh:
Tư liệu:
- Sau chiến tranh, Nhật Bản mất hết thuộc địa(bằng 44%
diện tích nước Nhật), bị quân đội nước ngoài(Mĩ) chiếm
đóng theo chế độ quân quản(từ 1945-1952).
- Kinh tế bị tàn phá nặng nề: Công nghiệp còn khoảng
10%, mất 34% máy móc, 25% công trình,80% tàu biển,
nông nghiệp giảm 1/3 so với trước chiến tranh, hàng hoá
khan hiếm, lạm phát phi mã (từ 1945-1949 là 8000%),thất
nghiệp trầm trọng
1
?Dựa vào SGK và những tư liệu trên, hãy khái quát tình hình Nhật
Bản Sau chiến tranh thế giới thứ hai?


I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai.
1.Nhật Bản sau chiến tranh:
-Khó khăn bao trùm khắp đất nước
2.Cải cách dân chủ ở Nhật Bản.
2
-Thảo luận:
? Khái quát những nét chính về cải cách dân chủ ở Nhật Bản?
- Chủ trương cải cách của ai?
-
Nội dung cụ thể của cải cách?
- Mục đích cải cách là gì?
- Tác dụng của cải cách?

-
Chủ trương cải cách của: Chính quyền chiếm đóng Mĩ.
-
Nội dung cải cách:Ban hành hiến pháp mới; tiến hành cải cách ruộng đất;
xoá bỏ chủ nghĩa quân phiệt và trừng trị các tội phạm chiến tranh; giả thể
các công ty độc quyền lớn; thanh lọc các phần tử Phát xít, ban hành các
quyền tự do dân chủ
-
Mục đích cải Cách: Thủ tiêu chủ nghĩa quân phiệt, dân chủ hoá nước Nhật.
-
Tác dụng:
+Mang lại luồng không khí đối với các tầng lớp nhân dân Nhật Bản.
+Là nhân tố quan trọng giúp Nhật bản phát triển mạnh mẽ sau này.
3

I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh:
1.Nhật Bản sau chiến tranh:
- Khó khăn bao trùm khắp đất nước.
2.Cải cách dân chủ ở Nhật bản: Từ 1945-1952.
1.Từ 1945-1952: Khôi phục kinh tế.
? Thời gian này, kinh tế Nhật Bản phụ thuộc chặt chẽ vào Mĩ?Tại sao?
II.Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh.
2.Từ 1952 đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX.
+Đạt sự tăng trưởng thần kì, vượt qua các nước tây Âu,
vươn lên đứng hàng thứ hai trong thế giới tư bản.
+Đến những năm 70 của thế kỉ XX, Nhật Bản trở thành 1
Trong 3 trung tâm kinh tế, tài chính thế giới.
?Theo dõi phần chữ in nghiêng SGK, nêu lại những số liệu về sự phát
triển của kinh tế Nhật Bản từ 1952 đến cuối những năm 80 của thế kỉ
XX?
4

?Nêu nguyên nhân khách quan, chủ quan dẫn đến sự
phát triển thần kì của kinh tế Nhật Bản?
-Khách quan:+Sự phát triển chung của nền kinh tế thế giới.
+áp dụng những thành tựu tiến bộ của khoa học kĩ thuật.
+Cơ hội từ việc Mĩ gây chiến tranh với Triều Tiên và Việt
Nam.
+Tận dụng được nguồn vốn vay từ Mĩ.
-Chủ quan:
+ Truyền thống văn hoá giáo dục lâu đời của người Nhật-Sẵn
sàng tiếp thu những giá trị tiến bộ của thế giới .
+ Hệ thống tổ chức quản lí có hiệu quả của các xí nghiệp,
Công ti Nhật Bản.
+ Vai trò quan trọng của Nhà nước trong tổ chức, điều tiết nền
kinh tế.
+ Con người Nhật Bản có ý chí vươn lên, cần cù lao động,
đề cao kỉ luật, và coi trọng tiết kiệm, biết lo xa
5

?Có ý kiến cho rằng Những yếu tố chính quyết định sự thành công của
Nhật Bản là:Vai trò quan trọng của Nhà nước và con người Nhật Bản? Em
có đồng ý không? tại sao?
?Tuy nhiên kinh tế Nhật cũng gặp những khó khăn trong quá trình phát
triển?Chọn những ý kiến mà em cho là đúng?
a. Phải nhập năng lượng và nguyên liệu.
b. Chịu sự cạnh tranh của Mĩ và Tây Âu.
c. Không tránh khỏi các chu kì suy thoái.
d .Phải chi phí cho quân sự quá lớn.
e .Chịu ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng năng lượng thế giới 1973.
g. Tất cả các ý kiến trên.
6

?Trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,con người Việt
Nam chúng ta có những ưu, nhược điểm gì (so với con người Nhật bản)?
? Chúng ta cần học tập những gì từ con người Nhật Bản?
7

I.Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh.
1.Nhật Bản sau chiến tranh.
2.Cải cách dân chủ ở Nhật Bản.
II.Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh
1. Từ 1945-1952: Khôi phục kinh tế.
2. Từ 1952-cuối những năm 80 của thế kỉ XX.Đạt sự tăng
trưởng thần kì
? Nêu những số liệu chứng minh sự suy thoái của kinh tế Nhật
vào những năm 90 của thế kỉ XX?
? Khái quát lại tình hình kinh tế Nhật bản sau chiến tranh thế
giới thứ hai?
3. Kinh tế Nhật lâm vào tình trạng suy thoái (kéo dài từ đầu
những năm 90 của thế kỉ XX)
8

I. Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh.
II. Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh
III. Chính sách đối nội và đối ngoại của Nhật Bản sau
chiến tranh
- Thực hiện chế độ xã hội dân chủ.
+ Các tổ chức chính trị được hoạt động công khai.
+ Phong trào công nhân và phong trào dân chủ phát triển rộng rãi.
+ Từ 1955-1993, Đảng DC Tự do liên tục cầm quyền.Từ 1993, Đảng này
đã mất quyền lập chính phủ,
1. Chính sách đối nội.
-Thực hiện chế độ xã hội dân chủ.
? Nêu nội dung chính sách đối nội của Nhật sau chiến tranh?
9

? Tại sao nói việc Đảng Dân chủ Tự do mất quyền lập
chính phủ lại là mốc quan trọng trong đời sống chính trị
Nhật Bản?
? Theo em, chính sách đối nội của Nhật có gì tiến bộ hơn so
với chính sách đối nội của Mĩ?
2. Chính sách đối ngoại.
-Trong thời kì chiến tranh lạnh:
-Từ những năm 90 của thế kỉ XX.
? Chính sách đối ngoại của Nhật trong thời kì chiến tranh lạnh
là hoàn toàn lệ thuộc vào Mĩ? Đúng hay sai? Tại sao?
? Vậy, chính sách đối ngoại của Nhật từ những năm 90
của thế kỉ XX có gì thay đổi?
?Nói sau chiến tranh thế giới thứ hai,Nhật bản lại gây ra
một chấn động toàn cầu mới? Vậy chấn động ấy là gì?
10

Luyện tập:
Bài tập 1: Chọn những cụm từ cho sẵn:
1 Là nước khởi đầu cuộc cách mạng KH-KT lần thứ hai.
2 Vươn lên thành cường quốc về chính trị.
3.Khắc phục khó khăn vươn lên trở thành siêu cường về kinh tế
4.Thực hiện chế độ x hội dân chủ.ã
5.Đề ra chiến lược toàn cầu.
để hoàn thành bảng so
sánh sau:
11

So sánh Nước Mĩ Nước Nhật
Kinh tế a.Là nước TB giàu mạnh nhất. b
Khoa học-
kĩ thuật.
c. d.Vươn lên trở thành cường quốc về
KH-KT.
Chính sách
đối nội,
e.Ban hành nhiều đạo luật phản
động.
g
Chính sách
đối ngoại.
h. i .
Đáp án: b+3; c+1; g+4; h+5; i+2.
Khắc phục khó khăn vươn lên
trở thành siêu cường về kinh tế.
Là nước khởi đầu cuộc cách
mạng KH-KT lần thứ hai.
Thực hiện chế độ xã hội dân chủ.
Đề ra chiến lược toàn cầu.
Vươn lên trở thành cường quốc về
chính trị.
12

Bài tập 2:
-Thảo luận? Trong những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển
thần kì của kinh tế Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai,
nguyên nhân nào chung với các nước tư bản khác?nguyên
nhân nào là của riêng Nhật?
-Nguyên nhân chung:Sự phát triển chung của kinh tế thế giới, thưà hư
ởng những thành quả của cách mạng KH-KT áp dụng vào sản
xuất.
-Nguyên nhân riêng:
+Truyền thống tự cường của người Nhật.
+Cải cách dân chủ.
+Chi phí cho quân sự ít.
+Khả năng và vai trò của Nhà nước trong việc điều tiết nền kinh tế.
13

-Làm các bài tập trong vở bài tập.
-Đọc trước bài 10. Trả lời các câu hỏi đ cho, và ã
câu hỏi SGK.
-Tìm những nét chung về các nước tư bản trong
chương III.
-Sưu tầm thêm tư liệu về quan hệ giữa Nhật bản-
Việt Nam, các nước tư bảnTây Âu với Việt Nam.
14

Xem chi tiết: Bài 9 : Nhật Bản