5
I- GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CNH-HĐH:
1.1-Khái niệm CNH-HĐH:
Theo nghĩa hẹp, CNH được hiểu là quá trình chuyển dịch từ nền kinh tế trong
đó nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo sang nền kinh tế công nghiệp là chủ đạo.
Theo nghĩa rộng, CNH là quá trình chuyển dịch từ kinh tế nông nghiệp (hay tiền
6
công nghiệp) sang kinh tế công nghiệp, từ xã hội nông nghiệp sang xã hội công
nghiệp, từ văn minh nông nghiệp sang văn minh công nghiệp. Người ta cũng phân
biệt "CNH cổ điển" theo kiểu nước Anh và châu Âu hai thế kỷ trước với "CNH kiểu
mới" có kết hợp với tin học hóa, toàn cầu hóa kinh tế và kinh tế tri thức.
Theo cách hiểu phổ biến hiện nay, HĐH là quá trình chuyển biến từ tính chất
truyền thống cũ sang trình độ tiên tiến, hiện đại.
Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng lao động Việt
Nam thì “
CNH xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ
”. Đảng
ta đã xác định thực chất của CNH xã hội chủ nghĩa là “
quá trình thực tiễn cách
mạng khoa học kỹ thuật, thực sự phân công mới về lao động xã hội và quá trình
tích luỹ xã hội chủ nghĩa để không ngừng thực hiện tái sản xuất mở rộng
“
Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII ban chấp hành trung
ương khoá VIII thì “
CNH,HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các
hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử dụng
lao động thủ công là chính sang sử dụng phổ biến sức lao động với công nghệ,
phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển công
nghiệp và tiến bộ khoa học, công nghệ, tạo ra năng xuất lao động cao
”.
1.2- Tóm tắt Quan điểm và mục tiêu về CNH – HĐH của Đảng ta qua các
kỳ đại hội:
Để đưa đất nước ra khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, Nghị
quyết Trung ương 6 (khóa IV) tháng 8-1979 đã nhận định tổng quát về
thực trạng kinh tế nước ta trong những năm cuối thập kỷ 70 như sau: chúng
ta đang đứng trước nhiều khó khăn về kinh tế và đời sống; sản xuất phát triển
chậm (tốc độ tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân dưới
1%/năm); năng suất lao động quá thấp; đời sống nhân dân thiếu thốn, nhiều
7
hiện tượng trong xã hội có tính tiêu cực nghiêm trọng. Để khắc phục tình
trạng trên đây, Nghị quyết Trung ương 6 (khóa IV) đã chỉ ra phải nghiên cứu
để cải tiến một bước cơ bản các chính sách kinh tế, trước hết là chính sách
lưu thông phân phối, khắc phục tình trạng không ăn khớp giữa chính sách đề
ra và tình hình thực tế của sản xuất và đời sống xã hội. Chống tư tưởng chủ
quan, bảo thủ, không dám nhìn thẳng vào những thiếu sót trong chính sách,
đồng thời phải nghiêm túc nghiên cứu các mặt khi xác định chính sách mới để
tránh mắc phải sai lầm. Nghị quyết Trung ương 6 (khóa IV) không chỉ xác định
thực trạng bế tắc của nền kinh tế nước ta lúc đó mà còn chỉ ra định hướng tư
duy mới cho nền kinh tế nước ta nhằm làm cho sản xuất “bung ra”. Đại hội
Đảng toàn quốc lần thứ V (tháng 3-1982) đã quyết định một số vấn đề
rất cơ bản về đổi mới lãnh đạo kinh tế. Kinh tế quốc doanh là chủ đạo, kinh tế
quốc doanh cùng với kinh tế tập thể dần dần trở thành nền tảng của nền kinh
tế quốc dân. Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ (khóa VII)
(tháng 1-1994) đề ra chủ trương về công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH,
HĐH) đất nước trong thời kỳ mới và khẳng định “phát triển kinh tế là nhiệm
vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt”.
Để chỉ đạo thực hiện CNH-HĐH, hội nghị TW Đảng khóa VII (LẦN III) nêu
phương hướng chỉ đạo và phát triển công nghiệp là:
- Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý
- Kết hợp chặt chẽ phát triển công nghiệp với phát triển nông nghiệp
- Ra sức phát triển công nghiệp nhẹ song song với việc ưu tiên phát triển
công nghiệp nặng
- Ra sức phát triển công nghiệp trung ương, đồng thời đẩy mạnh phát
triển công nghiệp địa phương
Sau Đại hội VII những động lực mới đã thúc đẩy kinh tế tăng trưởng với
mức độ cao và bền vững ở thời kỳ 1991-1995. Tổng sản phẩm trong nước
tăng bình quân 7,9%/năm, tạo điều kiện cho đất nước ra khỏi tình trạng
khủng hoảng kinh tế - xã hội và chuyển sang giai đoạn phát triển mới.
8
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII (tháng 6/1996) khẳng định
nước ta đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và chỉ rõ mục tiêu đẩy mạnh
CNH, HĐH đất nước và phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước
công nghiệp vào năm 2020. Đại hội VIII cũng làm rõ hơn định hướng XHCN
trong việc xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần. Từ năm 1997 -
1999 thiên tai dồn dập diễn ra gây thiệt hại lớn đối với nhiều vùng của đất
nước, cộng vào đó cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ khu vực Đông Nam Á
và một số nước trên thế giới đã tác động mạnh làm cho nền kinh tế nước ta
đứng trước những khó khăn mới. Hội nghị Trung ương 8 khóa VIII (tháng
12/1999) đã đánh giá đúng tình hình, xác định những chủ trương và giải pháp
mới nhằm ổn định chính trị và tiếp tục phát triển kinh tế xã hội.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX (tháng 4/2001) định ra chiến lược
phát triển đất nước trong hai thập niên đầu của thế kỷ XXI, với phương hướng
tổng quát là “phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh
CNH, HĐH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN” khẳng định mục tiêu
chung của cách mạng nước ta trong giai đoạn hiện nay là “Độc lập dân tộc
gắn liền với CHXN, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn
minh”; đồng thời cũng khẳng định phát triển nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN là mô hình kinh tế tổng quát của cả thời kỳ quá độ; chỉ rõ nội
dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay là đấu tranh bảo vệ
độc lập dân tộc, chống nghèo nàn, lạc hậu, khắc phục tình trạng nước nghèo,
chậm phát triển; thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH theo định hướng
XHCN làm cho nước ta trở thành một nước XHCN phồn vinh. Hội nghị Trung
ương 5 khóa IX ra Nghị quyết: Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu
quả kinh tế tập thể; tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách, khuyến khích và tạo
điều kiện phát triển kinh tế tư nhân, đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông
thôn thời kỳ 2001 - 2010; khẳng định kinh tế tập thể với nhiều hình thức đa
dạng, mà nòng cốt là Hợp tác xã, dựa trên sở hữu của các thành viên và sở
hữu tập thể liên kết rộng rãi người lao động, các hộ sản xuất kinh doanh, các
doanh nghiệp không giới hạn quy mô, lĩnh vực, địa bàn; phân phối theo lao
9
động, vốn và mức độ tham gia dịch vụ. Phát triển kinh tế tư nhân là chiến
lược lâu dài trong phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; kinh tế
tư nhân được phát triển rộng rãi trong những ngành nghề sản xuất kinh
doanh mà pháp luật không cấm, không hạn chế về quy mô; những đảng viên
đang làm chủ các doanh nghiệp tư nhân chấp hành tốt Điều lệ Đảng và pháp
luật, chính sách của Nhà nước thì vẫn là đảng viên của Đảng; Đại hội IX cũng
nhấn mạnh việc phát triển nền kinh tế nước ta ở những thập niên đầu thế kỷ
XXI, phải tạo ra bước tiến rõ rệt về chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh
của nền kinh tế, xây dựng đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng
XHCN, chủ động và khẩn trương hơn trong hội nhập kinh tế quốc tế. Những
chủ trương chính sách kinh tế mới của Đại hội IX và các Nghị quyết Trung
ương (khóa IX) đề ra đã nhanh chóng đi vào cuộc sống và phát huy tác dụng
tích cực tạo nhiều cơ hội cho nền kinh tế vượt qua thời kỳ suy giảm, đạt tốc
độ tăng trưởng khá cao, bình quân trong 5 năm (2001 - 2005) là 7,51% và
phát triển tương đối toàn diện; lương thực xuất khẩu hàng năm từ 4 đến 5
triệu tấn gạo. Đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện, đặc biệt là thành tựu
về xóa đói giảm nghèo, chúng ta đã đạt chuẩn quốc tế vào năm 2003
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (tháng 4/2006) đã xác định 5 năm
(2006 - 2010) có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành chiến lược phát
triển kinh tế - xã hội 10 năm đầu của thế kỷ XXI và đề ra mục tiêu phương
hướng tổng quát trong lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục đổi mới nền kinh tế. Đó là,
nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh
toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, huy động và sử dụng tốt
mọi nguồn lực cho CNH, HĐH đất nước. sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng
kém phát triển, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một
nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Từ mục tiêu tổng quát trên trong lĩnh
vực kinh tế, Đại hội X chỉ rõ một số quan điểm lớn về đổi mới như: Đẩy mạnh
CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức. Đây là thể hiện bước tiến về
nhận thức của Đảng ta, bắt kịp xu thế phát triển mới của thế giới. Về các
thành phần kinh tế, Đại hội X chỉ rõ có 5 thành phần, đó là: kinh tế nhà nước,
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét